آخرین اخبار
در کنفرانس جمعیتی در دانشگاه ویتگنشتاین وین تشریح شد

پویایی جمعیتی و سرمایه انسانی در کشورهای اسلامی


پویایی جمعیت در کشورهای اسلامی وضوع سخنرانی دکتر محمد جلال عباسی شوازی، رئیس موسسه مطالعات جمعیتی بود که در کنفرانس جمعیتی که در دانشگاه ویتگنشتاین در شهر وین اطریش طی روزهای 15 الی 18 آذرماه برگزار شد بود. کنفرانس فوق به افتخار شستمین سالروز تولد پروفسور ولفگانگ لوتز، جمعیت شناس معروف اطریشی، بخاطر آثار ارزشمند علمی و تخصصی وی در حوزه آموزش و پژوهش جمعیت شناسی، بنیانگذاری و تاسیس موسسات و مراکز تخصصی جمعیتی در اروپا و آسیا، تربیت و همکاری با جمعیت شناسان معروف معاصر، و نیز تاثیر گذاری وی بر سیاستگذاری های جمعیتی برگزار شد.

سخنرانی دکتر عباسی شوازی، در این کنفرانس بر مبنای داده های جمعیتی در مورد کشورهای اسلامی به بررسی تحولات چشمگیر جمعیتی در نیمه دوم قرن بیستم در این کشورها پرداخت. در دهه های 1950 و 1960 میلادی میزان رشد جمعیت، و به تبع آن سایر مولفه های رشد جمعیت در نیمه قرن بیستم به مراتب بالاتر از سطح جهانی بود. تقریبا همه کشورهای مسلمان میزان باروری کل بیش از سطح جهانی داشتند. میزان مرگ و میر کودکان نیز بیش از سطح مشابه در جهان بود، و به طور طبیعی امید زندگی مسلمانان نیز پائینتر از سطح دنیا بود. با اینحال، همواره تفاوتهای قابل توجهی در مورد شاخصهای جمعیتی بین کشورها مشهود بوده است. به عنوان مثال کشورهائی از جمله الجزایر، افغانستان، سیرالئون، چاد و .. از جمله کشورهائی هستند که همواره باروری بالاتر از سایر کشورهای اسلامی و سطح جهان داشته اند، و هنوز نیز از جمله کشورهائی هستند که از بالاترین سطح باروری و  بالاترین سطح مرگ و میر کودکان برخورداند. در مقابل، کشورهای آلبانی، ایران، ترکیه، تونس، امارات متحده عربی و … در حال حاضر از سطح پائین باروری و مرگ و میر، و امید زندگی بالا برخوردارند.  سوال این است که دلائل اصلی شباهتها و تفاوتهای شاخصهای جمعیتی در کشورهای اسلامی چیست؟

عباسی شوازی با ارائه شواهدی از میزان تحصیلات و سرمایه انسانی در کشورهای اسلامی نشان داد که تحولات و تفاوتهای جمعیتی در این کشورها ناشی از میزان سرمایه گذاری بر سطح تحصیلات و بهداشت بوده است. افزایش میزان تحصیلات زنان نقش قابل توجهی در کاهش مرگ و میر نوزادان، کاهش تقاضا برای فرزند، و در نتیجه کاهش باروری داشته است. آینده این کشورها نیز بستگی به سرمایه گذاری بیشتری در حوزه آموزش و تحصیلات دارد.  اکثر کشورهای اسلامی با پنجره جمعیتی روبرو هستند ولی نکته مهم چگونگی استفاده مطلوب از این فرصتهاست. دکتر عباسی نتیجه گرفت که با سرمایه گذاری بیشتر و مستمر بر تحصیلات و افزایش کیفیت آموزش، امکان بهره گیری بیشتر از فرصت طلائی فراهم خواهد شد که به پایداری اقتصادی و اجتماعی کشورهای اسلامی منجر خواهد شد.


گروه کاربری:          نسخه چاپی
تاریخ ثبت : ۱۳۹۵/۱۰/۱۹
کلمات کلیدی :